myth_busting.jpg
Uwaga

Informacje zawarte na stronie są przeznaczone dla specjalistów ochrony zdrowia i podobnych odbiorców. Przed wprowadzeniem zmian w sposobie odżywiania prosimy skonsultować się z lekarzem.

Obalamy mity

Przedstawiane w mediach informacje na temat soków owocowych są często sprzeczne lub mylące. Sięgnęliśmy po opracowania naukowe, aby rozwiać 11 najczęstszych mitów na temat 100% soku owocowego.

Poniżej przedstawiamy fakty poparte naukowymi dowodami:

Przedstawiane w mediach informacje na temat soków owocowych są często sprzeczne lub mylące. Sięgnęliśmy po opracowania naukowe, aby rozwiać 11 najczęstszych mitów na temat 100% soku owocowego. Poniżej przedstawiamy fakty poparte naukowymi dowodami:

Do 100% soku owocowego nie dodaje się cukrów

Wbrew powszechnie panującym przekonaniom, do soku owocowego NIGDY nie dodaje się cukrów. Warto pamiętać, że zabrania tego europejskie prawo (zakaz ten obejmuje także soki produkowane z soku zagęszczonego).1 Sok owocowy zawiera około 10% cukrów (fruktozy, glukozy i sacharozy), które naturalnie występują w owocach, z których wyciska się sok.2 Pozostałe 90% stanowi woda, witaminy, minerały oraz fitoskładniki.3 Więcej na temat cukrów w soku owocowym można przeczytać tutaj: Profil cukrow w 100% soku pomarańczowym

Cukry w soku owocowym pochodzą wyłącznie z owoców

Cukry w soku owocowym występują naturalnie w owocach.4 Nadmiar cukru, bez względu na jego rodzaj, nie jest dobry dla zdrowia. Ważne jest zatem, aby zawarty w diecie cukier pochodził nie z wysoce energetycznych i ubogich w składniki odżywcze źródeł, lecz z żywności obfitującej w niezbędne składniki odżywcze – takiej jak sok owocowy. Podobnie jak owoce, każdy rodzaj soku owocowego zawiera inny profil składników odżywczych: przykładowo, sok pomarańczowy zawiera takie składniki, jak witamina C, foliany i potas. (Więcej informacji na temat witamin i minerałów w soku pomarańczowy znajduje się w naszym opracowaniu pt.  “Profil cukrów 100% soku pomarańczowego”). Zdaniem Komisji Europejskiej, picie umiarkowanych ilości soku owocowego jest wygodnym i smacznym sposobem na zwiększenie dziennego spożycia owoców i warzyw, a tym samym osiągnięcie rekomendowanego dziennego poziomu ich spożycia.5

Picie 100% soku nie zastępuje jedzenia owoców, lecz je uzupełnia

Wyniki badań wskazują, że osoby pijące 100% sok owocowy jedzą więcej, a nie mniej owoców i warzyw. Ponadto, osoby te częściej spożywają owoce i warzywa w ilościach zalecanych przez wiele europejskich państw. Wyniki badań wskazują również, że 100% sok uzupełnia – a nie zastępuje – spożycie owoców i warzyw.6 Większość mieszkańców Europy je mniej owoców i warzyw, niż określają zalecenia, w związku z czym jedna szklanka 100% soku owocowego dziennie stanowi rozsądne uzupełnienie  spożywanych owoców. Całkowita rezygnacja z soku jeszcze bardziej zwiększyłaby odsetek osób nie osiągających zalecany poziom spożycia owoców i warzyw. Spożywanie soku nie jest zatem kwestią alternatywy dla spożycia owoców – picie 100% soku owocowego idzie bowiem w parze z jedzeniem owoców.

Dowiedz się więcej o tym, jak 100% sok owocowy może wspomagać zbilansowaną dietę: Dlaczego pić 100% sok owocowy?

Soki pakowane mają taką samą wartość odżywczą jak soki wyciskane w domu

Istnieją dowody potwierdzające, że zawartość niektórych składników odżywczych w produkowanych na masową skalę sokach owocowych jest nieznacznie niższa niż w owocach (np. w wyniku łagodnej pasteryzacji), z drugiej strony inne składniki mogą stać się bardziej biodostępne (łatwiej przyswajalne przez nasz organizm) właśnie w wyniku procesów takich jak pasteryzacja.7

Witaminy i składniki mineralne w 100% soku owocowym pochodzą bezpośrednio z owoców, z których sok wyciśnięto. Każdy gatunek owoców i każdy rodzaj soku zawiera inny profil składników odżywczych. Składniki te nie znikają podczas konfekcjonowania soku. Co ciekawe, metody pakowania mogą chronić składniki odżywcze zawarte w świeżo zebranych owocach. Europejscy producenci soków owocowych stosują procesy, które pomagają zachowywać wartości odżywcze soku owocowego i dostarczać je konsumentom – wyciskając je, pasteryzując i pakując w taki sposób, aby chronić ich naturalne składniki.8

Przede wszystkim owoce są wyciskane tuż po ich zebraniu – dzięki temu sok zawiera więcej naturalnych składników odżywczych, gdyż ich ilość może się zmniejszać w okresie następującym po zerwaniu. Ponadto, opakowanie chroni sok przed wpływem temperatury, powietrza i światła, ułatwiając tym samym zachowanie naturalnych właściwości soku.9 Tutaj dowiesz się więcej o procesach stosowanych podczas produkcji soku owocowego: Jak produkuje się soki?.

Dzieci pijące 100% sok chętniej jedzą owoce i warzywa

W trosce o zdrowie dzieci, podobnie jak  dorośli, powinny spożywać co najmniej 400 g owoców i warzyw dziennie (5 porcji). Obecnie większość dzieci nawet nie zbliża się do tego poziomu. Przykładowo, w Wielkiej Brytanii jedynie 8% dzieci je warzywa i owoce 5 razy dziennie.10 Rezygnacja z soku mogłaby te statystyki jeszcze pogorszyć. Oprócz zwiększenia spożycia owoców i warzyw, sok owocowy niesie szereg wymiernych korzyści, potwierdzonych niezależnymi badaniami:

·         jest „istotnym źródłem magnezu i potasu dla dzieci w wieku 2-5 lat”11

·         uważa się, że poznanie smaku soku pomaga dzieciom przyzwyczajać się do „nowych smaków” owoców i warzyw, co ułatwia im wykształcenie prawidłowych długoterminowych nawyków żywieniowych.12

Dowiedz się więcej o tym, jak wprowadzać sok owocowy do diety dziecka: Wskazówki dla rodziców.

Nie pijemy „zbyt dużo” soku owocowego

W całej Europie większość ludzi pije znacznie mniej niż jedną szklankę soku dziennie. Przeciętny Europejczyk wypija każdego dnia zaledwie 33 ml soku.13 Szklanka (o pojemności ok. 200 ml) 100% soku owocowego zawiera jedynie 5% z 2000 kcal (zalecana dzienna dawka energii dla kobiet).14 Większość mieszkańców Europy nie spożywa warzyw i owoców w zalecanych ilościach.15 100% sok owocowy przyczynia się do zwiększenia spożycia owoców i warzyw, a ponadto pomaga utrzymać zbilansowaną  dietę.

Sok owocowy idzie w parze ze zdrowymi zębami

Picie 100% soku owocowego, w połączeniu z prawidłową troską o zdrowie jamy ustnej, idzie w parze ze zdrowymi zębami.16 Aby w pełni cieszyć się korzyściami, jakie niesie dieta obejmująca sok owocowy, trzeba pamiętać o kilku prostych zasadach, oprócz mycia zębów pastą z fluorem, takich jak picie soku do posiłków (zamiast pomiędzy nimi) oraz picie przez słomkę.17

Jeżeli przestrzegamy zasad higieny jamy ustnej, odżywcze dania i napoje (także zawierające węglowodany lub kwasy – np. soki owocowe) mogą stać się częścią zbilansowanej diety bez ryzyka uszkodzenia zębów. Więcej informacji na ten temat znajduje się w dziale pt. Zdrowe zęby.

100% sok owocowy nie jest bezpośrednio powiązany z otyłością

Brak jest bezpośredniego związku pomiędzy 100% sokiem owocowym a otyłością. Co więcej, badania pokazują, że osoby pijące sok jedzą więcej owoców i warzyw i częściej spożywają je w ilościach zalecanych przez wiele państw europejskich.18

Przeciętny Europejczyk wypija zaledwie 33 ml 100% soku owocowego dziennie. Na poziomie całej populacji ilość ta odpowiada ok. 15 kcal i nie może powodować otyłości, ani nawet przyczyniać się do niej.                                                  

Do przybierania na wadze i otyłości prowadzi nadmiar spożywanych kalorii – a nie sok owocowy (ani też żaden inny produkt spożywczy) sam w sobie.

Aby dowiedzieć się więcej o roli soku owocowego w zbilansowanej diecie, zajrzyj do części pt. Otyłość a sok owocowy.

Przypisy:

1 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej. Dyrektywa 2012/12/UE Parlamentu Europejskiego i Rady. Publikacja dostępna na stronie: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2012:115:0001:0011:EN:PDF. [Data dostępu: 9 lutego 2017].
2 AIJN Frequently Asked Questions. Publikacja dostępna na stronie: http://www.aijn.org/faqs
3 Ministerstwo Zdrowia Wielkiej Brytanii. Nutrient analysis of fruit and vegetables. Publikacja dostępna na stronie: https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/167942/Nutrient_analysis_of_fruit_and_vegetables_-_Summary_Report.pdf [Data dostępu: 8 lutego 2017].
4 AIJN Frequently Asked Questions. Publikacja dostępna na stronie: http://www.aijn.org/faqs
5 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej. Rozporządzenie Komisji UE432/2012 z dnia 16/05/2012. Publikacja dostępna na stronie: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2012:136:0001:0040:en:PDF [Data dostępu: 8 lutego 2017].
6 Gibson, S. Fruit juice consumption in the National Diet and Nutrition Survey (NDNS 2008-2010): associations with diet quality and indices of obesity and health. Proceedings of the Nutrition Society. 2012.
7 Aschoff et al. In Vitro Bioaccessibility of Carotenoids, Flavonoids, and Vitamin C from Differently Processed Oranges and Orange Juices. Journal of Agricultural and Food Chemistry. 2015.
8 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej. Dyrektywa 2012/12/UE Parlamentu Europejskiego i Rady. Publikacja dostępna na stronie: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2012:115:0001:0011:EN:PDF.
9 Nelson. Phytochemically induced flavor changes in orange juice exposed to light in glass and polyethylene terephthalate at 4°C .Thesis (M.S.), 2005, University of Florida.

  • Patrz także: Effects of storage on the content of polyphenols, vitamin C and the antioxidant activity of orange juices. Journal of Food Composition and Analysis. 2007.

10 Public Health England. National Diet and Nutrition Survey Results from Years 5 and 6 (combined) of the Rolling Programme (2012/2013 – 2013/2014). Publikacja dostępna na stronie https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/551352/NDNS_Y5_6_UK_Main_Text.pdf [Data dostępu: 15 lutego 2017].
11 Fulgoni V and Quann E. National trends in beverage consumption in children from birth to 5 years: analysis of NHANES across three decades. Nutrition Journal 2012, 11:92. Publikacja dostępna na stronie: http://www.nutritionj.com/content/11/1/92.
12 CREDOC. Comportements et consommation alimentaire en France 2010. Enquête CCAF 2010. 2010.
13 AIJN Liquid Fruit Market Report 2016:  http://viewer.zmags.com/publication/1d1b0aa7#/1d1b0aa7/20. [Data dostępu:  listopad 2016].
14 FJM Nutrient Chart. Publikacja dostępna na stronie : https://fruitjuicematters.eu/en/downloadable-resources
15 European Fresh Produce Association (Freshfel Europe) Consumption Monitor 2014

  • Patrz także: Bates, B., Lennox, A. & Swan, G. Eds. UK National Diet and Nutrition Survey: Results from Years 1-4 (combined) of the Rolling Programme (2008/2009-2011/2012): Executive summary. 2014.

16 Van Loveren, C. Diet and Dental Caries: cariogenicity may depend more on oral hygiene using fluorides than on diet or type of carbohydrates. 2000. Publikacja dostępna na stronie: http://www.eapd.eu/9B3D610A.en.aspx [Data dostępu: 23 marca 2017].
17 https://www.dentalhealth.org/news/details/833
18 Gibson, S. Fruit juice consumption in the National Diet and Nutrition Survey (NDNS 2008-2010): associations with diet quality and indices of obesity and health. Proceedings of the Nutrition Society. 2012.

  • Patrz także: Comportements et consommation alimentaire en France 2010. Enquête CCAF 2010.

19 Zewnętrzne materiały źródłowe mogą zawierać informacje niezwiązane bezpośrednio z zawartością strony Fruit Juice Matters. Przypisy nie są sprawdzone pod względem zgodności z oświadczeniami zdrowotnymi. Dołożyliśmy największej staranności, aby w momencie publikacji cytowane źródła były wiarygodne i miarodajne. AIJN nie ponosi żadnej odpowiedzialności za dokładność informacji przygotowanych przez podmioty zewnętrzne.

 

 

 

 

Chcesz dowiedzieć się więcej?

Przejdź na stronę kontakt, aby skontaktować się z naszym zespołem ds. inicjatywy Poznaj soki owocowe (Fruit Juice Matters)

 

 

Skontaktuj się z nami