Dieta ubogoresztkowa – zasady, przepisy i wskazówki
Borykasz się z problemami układu pokarmowego lub przygotowujesz się do badań diagnostycznych? Dieta ubogoresztkowa może okazać się skutecznym rozwiązaniem terapeutycznym. Poznaj zasady jej stosowania i dowiedz się, jak prawidłowo komponować posiłki.
Czym jest dieta ubogoresztkowa?
Dieta ubogoresztkowa (bezresztkowa) to specjalistyczny sposób odżywiania, w którym ogranicza się spożycie błonnika pokarmowego do maksymalnie 10 gramów dziennie. Jej głównym zadaniem jest zmniejszenie objętości treści jelitowej oraz częstotliwości wypróżnień, co przynosi ulgę przewodowi pokarmowemu. W przeciwieństwie do standardowej diety lekkostrawnej, charakteryzuje się bardziej rygorystycznymi zasadami dotyczącymi błonnika.
Definicja i cel diety ubogoresztkowej
Dieta ubogoresztkowa koncentruje się na dostarczaniu organizmowi pokarmów łatwo przyswajalnych, które nie pozostawiają niestrawionej reszty w jelitach. Prowadzi to do:
- zmniejszenia objętości mas kałowych
- złagodzenia pracy przewodu pokarmowego
- redukcji liczby wypróżnień
- zmniejszenia dolegliwości bólowych
- uspokojenia stanów zapalnych jelit
Kiedy stosować dietę ubogoresztkową?
Wskazania do wprowadzenia diety ubogoresztkowej obejmują:
- przygotowanie do kolonoskopii i innych badań diagnostycznych
- okres przed operacjami jelita grubego
- chorobę Leśniowskiego-Crohna
- wrzodziejące zapalenie jelita grubego
- zaburzenia trawienia o nieustalonej przyczynie
- rekonwalescencję po operacjach przewodu pokarmowego
- stan po ostrej niewydolności jelit
Zasady stosowania diety ubogoresztkowej
Podstawowym założeniem jest ograniczenie spożycia błonnika do 10 gramów dziennie. Dieta powinna być stosowana czasowo, pod kontrolą specjalisty, gdyż długotrwałe ograniczenie błonnika może prowadzić do niedoborów składników odżywczych.
Produkty zalecane w diecie ubogoresztkowej
- jasne pieczywo pszenne (najlepiej czerstwe)
- drobne kasze (manna, kukurydziana, kuskus)
- biały ryż
- drobne makarony pszenne
- chude mięsa (drób bez skóry, cielęcina, królik)
- nabiał (chudy twaróg, jogurt naturalny, skyr)
- jaja gotowane na miękko lub w formie omletu na parze
- delikatne zupy i kleiki
Produkty, których należy unikać
- pieczywo pełnoziarniste i produkty z mąki razowej
- gruboziarniste kasze (gryczana, jęczmienna, pęczak)
- brązowy ryż i pełnoziarniste makarony
- surowe warzywa i owoce z pestkami
- rośliny strączkowe, orzechy i pestki
- produkty wzdymające (cebula, czosnek)
- ostre przyprawy
- słodzone napoje i alkohol
- mocna kawa i herbata
- tłuste i smażone potrawy
Przepisy na dania w diecie ubogoresztkowej
Potrawy w diecie ubogoresztkowej należy przygotowywać metodami zapewniającymi lekkostrawność:
- gotowanie w wodzie lub na parze
- duszenie bez obsmażania
- pieczenie w pergaminie bez tłuszczu
Do przyprawiania potraw można używać delikatnych ziół, takich jak bazylia, tymianek czy koperek. Posiłki powinny być spożywane regularnie, w mniejszych porcjach, co wspomaga proces trawienia i zapobiega przeciążeniu jelit.
Przykładowe śniadania
Śniadania w diecie ubogoresztkowej powinny być lekkostrawne i energetyczne. Oto sprawdzone propozycje:
- Bułka z musem brzoskwiniowym:
– 60 g bułki pszennej
– 80 g chudego twarogu
– 20 g jogurtu naturalnego
– 140 g dojrzałej brzoskwini
– 5 g oleju rzepakowego - Zielony milkshake:
– 200 ml mleka 1,5%
– 30 g chudego twarogu
– 80 g jabłka bez skórki
– 20 g szpinaku baby
– 5 g oleju lnianego - Kleik ryżowy z jabłkiem:
– 3 łyżki białego ryżu
– mleko do gotowania
– tarte jabłko bez skórki
Przykładowe obiady i kolacje
Potrawy obiadowe i kolacyjne wymagają odpowiednich metod przygotowania, które nie obciążają przewodu pokarmowego:
- Delikatny pulpet z indyka:
– 150 g mielonego mięsa z indyka
– bułka pszenna namoczona w mleku
– jajko
– puree ziemniaczane z masłem i mlekiem
– gotowana marchewka lub duszony młody szpinak - Zupa krem z dyni:
– 250 g dyni
– 100 g ziemniaka
– 50 g marchewki
– łyżka jogurtu naturalnego
– szczypta gałki muszkatołowej - Risotto z kurczakiem:
– 100 g filetu z kurczaka
– 50 g białego ryżu
– bulion do gotowania
– 2 łyżki startego parmezanu
– oliwa do smażenia
Wskazówki dotyczące stosowania diety ubogoresztkowej
Dieta ubogoresztkowa znajduje zastosowanie w wielu sytuacjach medycznych. Jest szczególnie pomocna przy chorobach zapalnych jelit, przed zabiegami diagnostycznymi i chirurgicznymi przewodu pokarmowego. Sprawdza się również w okresie rekonwalescencji po operacjach oraz przy zaburzeniach trawienia. Wprowadzenie diety powinno odbywać się zawsze pod nadzorem lekarza lub dietetyka.
Znaczenie nawodnienia
Prawidłowe nawodnienie organizmu jest niezbędne podczas stosowania diety ubogoresztkowej. Należy wypijać minimum 2 litry płynów dziennie, a w przypadku biegunek – jeszcze więcej. Zalecane napoje to:
- woda niegazowana
- słabe napary herbat ziołowych (rumianek, mięta)
- rozcieńczone soki owocowe bez miąższu
Czas trwania diety i jej efekty
Dieta ubogoresztkowa ma charakter czasowy:
- przed kolonoskopią – 3-5 dni
- w chorobach zapalnych jelit – 2-4 tygodnie
- po operacjach – według zaleceń lekarza
Efekty diety są zauważalne już po kilku dniach: zmniejsza się objętość stolca, ustępują bóle brzucha i wzdęcia. Po zakończeniu diety należy stopniowo wprowadzać produkty bogate w błonnik, aby przyzwyczaić organizm do normalnego żywienia.
